Zabytki Księstwa Sarmacji
Konkursy Ministerstwa Kultury

Zabytki klasy "0"
Klasztor Franciszkanów
Biblioteka Unisławowska
Katedra św. Jana
Cmentarzysko Grodziskie
Dom Fariona
Zamek Książąt Trzyczaszkowskich
Lochy Grodziskie
Kościół pw. św. Filipa
Kościółek Fenixa w Fer
Biblioteka Enderasjańska
Katedra św. Piotra
Kościół benedyktynów
Pałac Namiestnikowski

Kasztel Wielki

Zabytki klasy "I"
Kamienica Herstów
Stołb Stadnickich
Katedra św. Mikołaja
Cech Katowski
Pałac w Czekanach
Wieża obserwacyjna
Dolmen w pd. Sarmacji
Wieża Jakuba
Siedziba MDN
Stary Browar
Pomnik przyrody
Kapliczka Św. Medarda
Bezimienna kapliczka
Budynek Sądu
Statua
Zamek czterech pór roku
Magistrat w Fer
Bazylika św. Jakóba
Rada Osady
Dąb Benedyktyn
Latarnia morska w Margon
Kościół p.w. św. Jana Nepomucena
Katedra św. Krzysztofa
Park Książęcy

Zabytki klasy "II"
Pałac Rajców
Pałac Książęcy
Kamienica Złota
Kamienica Morska
Ogród Różany
Most na Narwi
Pałac Tykwickich
Kościółek św. Roberta
Zajazd Pod Jeleniem
Budynek OSP w Czekanach Zamek Rodziny Grimssonów
Budynek Sądu Najwyższego
Pałac Wojewodów
Pałac El-Presidente
Kościółek św. Marii M.
Budynek Banku
Mury obronne Srebrnego Rogu
Pałac w Ruhnhoffie
Pałac w Srebrnym Rogu
Siedziba Senatu
Pałac Namiestnikowski TEU
Fontanna w Srebrnym Rogu
Latarnia Morska w SR
Willa barona Horacego
Willa Jacka hrabiego Smykałki-Korzyckiego
Przystań w Margon
Dzwonnica w Margon
Kościół św. Franciszka
Trizo Towers
Stary Cmentarz
Pręgierz w Czarnolesie
Czarnolas Morvański
Barbakan

:: Katedra pod wezwaniem św. Mikołaja
Nr inw. D/GSM/0311

Zokalizowana między ulicami świętojezierską a Wschodnim Traktem (G0163). Jedna z większych katedr w Grodzisku. Budowę rozpoczęto ok. połowy XIV w. Rozmach i ogrom z jakim zaprojektowano budowlę, w połączeniu z trudnościami finansowymi, sprawił, że budowa ciągnęła się przez niemal 120 lat.

Początkowo planowano, że katedra będzie częścią kompleksu zakonnego karmelitów bosych, jednak wewnętrzne nieporozumienia w Kościele (waśnie z zakonem franciszkanów)sprawiły, iż zakon nie przybył do Grodziska. W związku z tym biskup Klemencjusz podjął decyzję o zmianie przeznaczenia kościoła i przejęciu go pod bezpośredni zarząd kurii.

W roku 1573 miała miejsce katastrofa budowlana w skutek której zapadło się sklepienie lewej nawy kościoła. Brak funduszy na naprawę powodował przedłużający się stan nieużywalności katedry i jej niszczenie. W związku z tym biskup Garmoncjusz podjął decyzję o ześwieczczeniu budowli, chcąc zapobiec bezczeszczeniu miejsca świętego. Dopiero w 1632 roku władze miejskie podjęły decyzję o przekazaniu funduszy na remont kościoła. Prace renowacyjne zakończono w 1654 roku. Katedra ponownie została poświęcona i odzyskała należne miejsce wśród budowli sakralnych Grodziska..

Katedra utrzymana jest w stylu późnego gotyku. Z trzech naw najdłuższa, środkowa, ma 72 metry długości i 26 metrów wysokości. Łącznie wszystkie trzy nawy mają szerokość 28 metrów. Nas prawą (patrząc od strony wejścia) fasadą dominuje, widoczna niemal z każdego punktu Starego Miasta, wysoka wieża. Ma ona 130 m. wysokości, co czyni z niej jeden z najwyższych punktów w Grodzisku. Posiada trzy wspaniałe dzwony, które do dzisiaj ogłaszają najważniejsze święta i wydarzenia. . Wewnątrz - w nawach bocznych - znajduje się szereg kaplic. Dobudowywane w różnych okresach są przeważnie poświęcone pamięci fundatorów, co czyni z nich doskonały przegląd najwybitniejszych grodziskich rodzin na przestrzeni wieków.

Prezbiterium i ołtarz główny są mocno wyniesione nad poziom kościoła. Wielkość tego wyniesienia, niespotykana w innych budowlach sakralnych tego typu, była przez lata zagadką dla historyków architektury i znawców. Dopiero niedawne badania, przeprowadzone z użyciem najnowocześniejszych technologii, doprowadziły do odkrycia bezpośrednio pod ołtarzem ukrytej, dwunastobocznej kaplicy. Prawdopodobnie jest ona pozostałością po stojących w tym miejscu wcześniejszych budowlach, a po postawieniu bazyliki służyła za skarbiec i miejsce tajnych spotkań. Jak, że wejście do niej możliwe jest tylko po odsunięciu masywnego ołtarza (dawny mechanizm uległ zniszczeniu) jest ona niedostępna dla zwiedzających - w przedsionku znajduje się dokładna makieta.

Wojciech "Hagakure" Ratymirski
Stowarzyszenie Sarmatów Zaangażowanych

Księstwo Sarmacji